Μαζωνάκης, κομπογιαννίτες και τιμολόγιο ματαιοδοξίας

Χρόνος ανάγνωσης: 3 λεπτά

Ο τραγικός θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη δεν είναι απλώς μια ακόμη είδηση που συγκλονίζει για λίγες ημέρες και ύστερα χάνεται στο χάος της επικαιρότητας. Ανεξάρτητα από τις ευθύνες που θα αποδώσει η Δικαιοσύνη, είναι μια αφορμή να κοιταχτούμε λίγο στον καθρέφτη όχι για να μετρήσουμε τις ρυτίδες μας, αλλά για να συνειδητοποιήσουμε πού έχουμε φτάσει.

Ζούμε στην εποχή που ο άνθρωπος αποδέχεται σχεδόν τα πάντα εκτός από το αυτονόητο και αναπόφευκτο, ότι γερνάει. Η φυσική φθορά αντιμετωπίζεται περίπου ως προσωπική αποτυχία καθώς… πρέπει να είμαστε νέοι στα εξήντα, αψεγάδιαστοι στα εβδομήντα και ει δυνατόν έτοιμοι για Instagram στα ογδόντα.

Η ματαιοδοξία βεβαίως δεν ανακαλύφθηκε σήμερα, αλλά τώρα απέκτησε βιομηχανία μάρκετινγκ και ενίοτε επιστημονικοφανές λεξιλόγιο. Το εντυπωσιακό είναι ότι στην παγίδα δεν πέφτουν μόνο αφελείς άνθρωποι, αλλά συχνά άνθρωποι έξυπνοι, μορφωμένοι και επιτυχημένοι. Οι ίδιοι, όμως, ενώ για να αγοράσουν ένα αυτοκίνητο θα διαβάσουν είκοσι συγκριτικά τεστ και για να επενδύσουν τις οικονομίες τους θα συμβουλευτούν τρεις ειδικούς, είναι έτοιμοι να παραδώσουν το σώμα τους σε όποιον τους υποσχεθεί δέκα χρόνια λιγότερα στον καθρέφτη. Αρκεί φυσικά η υπόσχεση να συνοδεύεται από μερικές δυσνόητες λέξεις. Οσο λιγότερο καταλαβαίνουμε τι ακριβώς σημαίνουν, τόσο πιο «πρωτοποριακή» ακούγεται η θεραπεία. Κάπως έτσι φτάσαμε στη μεγάλη αντίφαση της εποχής μας, να ορκιζόμαστε στην επιστήμη αλλά και να περιμένουμε υπομονετικά στην ουρά των μάγων. Εμπιστευόμαστε συνήθως την ιατρική όταν αρρωστήσουμε, αλλά όταν θέλουμε να νικήσουμε τον χρόνο αναζητούμε γκουρού, θαυματοποιούς και κάθε λογής κομπογιαννίτες.

Ο σύγχρονος κομπογιαννίτης άλλωστε δεν φοράει πια φυλαχτά, αλλά διαθέτει εντυπωσιακό ιατρείο, μηχανήματα τελευταίας τεχνολογίας και εξαιρετικό λογαριασμό στα social media. Ασφαλώς υπάρχει ευθύνη της πολιτείας και είναι σοβαρή. Δεν γίνεται ένα ψιλικατζίδικο να χρειάζεται έναν μικρό φάκελο πολεοδομίας για να αλλάξει μια ταμπέλα και ένας χώρος όπου πραγματοποιούνται ιατρικές πράξεις να θεωρείται περίπου υπόθεση εσωτερικής αυτορρύθμισης του κλάδου. Όπου διακυβεύεται ανθρώπινη ζωή χρειάζεται πραγματικός, ανεξάρτητος και συνεχής έλεγχος και όχι εκ των υστέρων, αφού συμβεί το κακό και αρχίσουν όλοι να ανακαλύπτουν ότι «υπήρχαν κενά».

Κάπου εκεί όμως τελειώνει και η ευθύνη του κράτους, καθώς δεν μπορεί να προσλάβει έναν δημόσιο υπάλληλο για κάθε πολίτη ώστε να τον πιάνει από το χέρι πριν κάνει μια ανοησία. Δεν μπορεί να μας προστατεύσει από κάθε κακή απόφαση και κυρίως δεν μπορεί να μας προστατεύσει από τη ματαιοδοξία μας.

Υπάρχει λοιπόν και η ατομική ευθύνη που τελευταία προφέρεται σχεδόν απολογητικά. Πριν παραδώσουμε το σώμα μας σε κάποιον που υπόσχεται αποτοξίνωση, αναζωογόνηση, αντιγήρανση ή κάποιο άλλο μικρό θαύμα, μπορούμε τουλάχιστον να κάνουμε όσα κάνουμε πριν αγοράσουμε ένα κινητό τηλέφωνο: να ψάξουμε!

Να ρωτήσουμε αν υπάρχει επιστημονική τεκμηρίωση ποιος πραγματοποιεί την πράξη, με ποια ειδικότητα, με ποιους κινδύνους και για ποια πραγματική ανάγκη. Γιατί η επιστήμη έχει κάνει θαύματα καθώς έχει αυξήσει το προσδόκιμο ζωής, έχει θεραπεύσει ασθένειες που κάποτε σκότωναν εκατομμύρια ανθρώπους και μπορεί να μας χαρίσει καλύτερα χρόνια ζωής.

Ένα πράγμα δεν υποσχέθηκε ποτέ, την αιώνια νεότητα. Αυτό το υπόσχονται συνήθως άλλοι και το τιμολόγιο της ματαιοδοξίας δυστυχώς δεν πληρώνεται πάντα μόνο με χρήματα.

* Ο Παναγιώτης Λάμψιας είναι δημοσιογράφος στην εφημερίδα Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ