“Νήματα στον Χρόνο”-Έκθεση για την ύφανση, τη μνήμη και την άυλη πολιτιστική κληρονομιά της Ποτιδάνειας

Χρόνος ανάγνωσης: 10 λεπτά

Στον εκθεσιακό χώρο «Αφορμές», στο παλιό Δημοτικό Σχολείο της Ποτιδάνειας, η ομάδα «Αφορμές» παρουσιάζει το καλοκαίρι του 2026 την εικαστική έκθεση «Νήματα στον Χρόνο», υπό την αιγίδα της Κοινότητας Ποτιδάνειας, του Δήμου Δωρίδας και του Pt-shorts: Potidania Film Festival.

Η έκθεση αναπτύσσεται μέσα από τέσσερις αλληλένδετους άξονες: την επιτόπια έρευνα και τεκμηρίωση των αυθεντικών υφαντών της Ποτιδάνειας, τη σύγχρονη εικαστική τους επανερμηνεία, τη διάσωση της προφορικής μνήμης γύρω από την επεξεργασία του μαλλιού και, τέλος, τη συμμετοχή της νέας γενιάς και του ίδιου του κοινού στη δημιουργία ενός συλλογικού έργου. Έτσι, η έκθεση δεν παρουσιάζει απλώς την τοπική υφαντική παράδοση, αλλά την αντιμετωπίζει ως μια ζωντανή διαδικασία που συνεχίζει να εξελίσσεται.

Με αφετηρία το μαλλί — ένα υλικό άρρηκτα συνδεδεμένο με την καθημερινή ζωή, την εργασία και την ιστορία του τόπου — η έκθεση αναπτύσσεται ως ένα νοητό νήμα που διαπερνά εποχές και αφηγήσεις. Από τη λαϊκή παράδοση έως τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία, η ύφανση προσεγγίζεται ως ζωντανή πολιτιστική πρακτική που μεταδίδεται από γενιά σε γενιά.

Στον πυρήνα της έκθεσης βρίσκεται η γυναικεία εμπειρία της ύφανσης. Ο αργαλειός υπήρξε για πολλές γυναίκες χώρος εργασίας, αλλά και πεδίο δημιουργικότητας και έκφρασης, όπου το σχέδιο και το χρώμα λειτούργησαν ως μέσα προσωπικής αφήγησης και βιωματικής καταγραφής.

Σημείο εκκίνησης της έκθεσης αποτελούν αυθεντικά μάλλινα υφαντά οικογενειών της Ποτιδάνειας, τα οποία συγκεντρώθηκαν μέσα από συστηματική επιτόπια έρευνα και καταγραφή.

Η έκθεση οργανώνεται σε τέσσερις διακριτές ενότητες:

1. Εικαστικοί διάλογοι

Στον πυρήνα της έκθεσης παρουσιάζονται αυθεντικά μάλλινα υφαντά οικογενειών της Ποτιδάνειας, ύστερα από επιτόπια έρευνα και καταγραφή. Γύρω από τα υφαντά αυτά, αναπτύσσεται ένας δημιουργικός διάλογος με είκοσι έργα έντεκα σύγχρονων καλλιτεχνών.

Συγκεκριμένα, συμμετέχουν δημιουργοί διαφορετικών γενεών και διαδρομών: απόφοιτοι της ΑΣΚΤ, αυτοδίδακτοι και ερασιτέχνες, με καταγωγή από την Ποτιδάνεια ή δεσμό με τον τόπο. Έτσι, κάθε έργο επανερμηνεύει μοτίβα, τεχνικές και συμβολισμούς της τοπικής υφαντικής παράδοσης.

2. Η νέα γενιά συνομιλεί με την παράδοση

Ξεχωριστή θέση κατέχει η συμμετοχή των μαθητών και μαθητριών της Α΄ και Β΄ του Γυμνασίου Ευπαλίου με επιτοίχια τρισδιάστατη εγκατάσταση (Installation).

Μέσα από τη δράση «Τα παιδιά διεκδικούν την ιστορική και καλλιτεχνική τους κληρονομιά», αναδεικνύεται η σχέση της νέας γενιάς με την τοπική παράδοση, ενώ ταυτόχρονα ενισχύεται η δημιουργική της επανερμηνεία.

3. Προφορική μαρτυρία: «Το πολύτιμο μαλλί»

Επιπλέον, παρουσιάζεται μια σπάνια προφορική μαρτυρία για την επεξεργασία του μαλλιού και τις φυτικές βαφές των νημάτων, μέσα από οπτικοακουστική εγκατάσταση (Video).

Με τον τρόπο αυτό, διασώζεται βιωματική γνώση που μεταδιδόταν προφορικά και, ταυτόχρονα, αναδεικνύεται ένα σημαντικό τεκμήριο της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου.

4. Συμμετοχική δράση: «Κοινό Στημόνι»

Τέλος, η έκθεση κορυφώνεται με συμμετοχική δράση. Οι επισκέπτες ενεργοποιούν έναν αυτοσχέδιο κάθετο αργαλειό και συνυφαίνουν, με πολύχρωμα υφάσματα, ένα κοινό υφαντό (Performance).

Έτσι, κάθε συμμετοχή προσθέτει το δικό της νήμα στο κοινό υφαντό, μετατρέποντας τον επισκέπτη από θεατή σε συνδημιουργό της έκθεσης.

Η έκθεση πραγματοποιείται με ελεύθερη είσοδο.

ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ ΕΚΘΕΣΗΣ

Τίτλος: Νήματα στον Χρόνο

Εγκαίνια: Σάββατο 18 Ιουλίου 2026

Διάρκεια: 18 Ιουλίου – 25 Οκτωβρίου 2026

Χώρος: Εκθεσιακός χώρος «Αφορμές», Παλιό Δημοτικό Σχολείο Ποτιδάνειας

Υπό την αιγίδα: Δήμος Δωρίδας, Κοινότητα Ποτιδάνειας, Pt-shorts: Potidania Film Festival

Τηλέφωνο: 693 77 87 922 – Μαρία Κατεργάρη

Email: mariakatergari12@gmail.com