Συμφωνία Ευρωπαϊκής Ενωσης, MERCOSUR και Φωκίδα

Χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά

Η Συμφωνία Ε.Ε.–MERCOSUR δεν είναι μια απλή εμπορική ρύθμιση, αλλά μια επιλογή δομικής σημασίας που επηρεάζει την ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή, τη διατροφική ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή της υπαίθρου. Την αντίθεσή τους εξέφρασαν η Γαλλία, η Πολωνία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Ουγγαρία, ενώ το Βέλγιο απείχε και η Ιταλία, την τελευταία στιγμή, συντάχθηκε με τα κράτη που τη στήριξαν, διαμορφώνοντας την απαιτούμενη πλειοψηφία.

Στόχος της συμφωνίας είναι η κατάργηση ή η δραστική μείωση των δασμών μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και MERCOSUR. Έτσι, η Ε.Ε. ενισχύει τις εξαγωγές οχημάτων, μηχανημάτων, βιομηχανικού εξοπλισμού και ποτών, ενώ η ευρωπαϊκή αγορά ανοίγει ευρύτερα για βόειο κρέας, πουλερικά, ζάχαρη, ρύζι, μέλι και σόγια από τη Νότια Αμερική, μεταβάλλοντας τις ισορροπίες στον αγροδιατροφικό τομέα.

Στο όνομα της «ελεύθερης αγοράς» αναμένεται μαζική είσοδος φθηνών αγροτικών προϊόντων, με τους Ευρωπαίους παραγωγούς να καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με χαμηλότερο κόστος και διαφορετικούς κανόνες.

Στις χώρες της MERCOSUR ισχύουν πιο χαλαρά θεσμικά πλαίσια και λιγότεροι έλεγχοι, ενώ στην Ευρώπη εφαρμόζονται αυστηροί κανόνες για την ευζωία των ζώων, τη χρήση φυτοφαρμάκων και την προστασία του περιβάλλοντος, γεγονός που δημιουργεί έναν θεσμικά κατοχυρωμένο αθέμιτο ανταγωνισμό. Αυτό γεννά σοβαρές ανησυχίες τόσο για την ασφάλεια των τροφίμων όσο και για τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής αγροτικής παραγωγής.

Η συμφωνία αυτή δεν είναι ουδέτερη· λειτουργεί ως προέκταση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και επηρεάζει άμεσα το εισόδημα των παραγωγών, τη ζωή στην ύπαιθρο και τη διατροφική αυτάρκεια της Ευρώπης. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα δεν παράγει τα βιομηχανικά προϊόντα που εξάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση προς τη MERCOSUR. Έτσι, οι ελληνικές αγροτικές περιοχές καλούνται να πληρώσουν το κόστος χωρίς ουσιαστικά ανταλλάγματα.

Για τη Φωκίδα, η MERCOSUR δεν είναι μια μακρινή ευρωπαϊκή υπόθεση, αλλά άμεση απειλή για τον τοπικό παραγωγικό ιστό. Η περιοχή ζει από το ελαιόλαδο και τις ελιές Άμφισσας ΠΟΠ, την κτηνοτροφία και τα γαλακτοκομικά, το μέλι και τις μικρές καλλιέργειες.

Αυτά τα προϊόντα παράγονται με αυστηρούς κανόνες ποιότητας, ιχνηλασιμότητας και περιβαλλοντικής ευθύνης, αλλά βρίσκονται αντιμέτωπα με έναν άνισο ανταγωνισμό που στηρίζεται σε χαλαρότερους κανόνες και άνισες συνθήκες παραγωγής, συμπιέζοντας το αγροτικό εισόδημα και υπονομεύοντας την αξία των πιστοποιημένων τοπικών προϊόντων.

Οι εισαγωγές φθηνού κρέατος, μελιού, ζάχαρης και ζωοτροφών πιέζουν τις τιμές, απειλώντας ιδιαίτερα την ορεινή και ημιορεινή κτηνοτροφία και το μέλι που αντλεί την αξία του από τη βιοποικιλότητα των Βαρδουσίων, της Γκιώνας, του Παρνασσού και της Οίτης.

Αυτό είναι το πραγματικό διακύβευμα πίσω από τους τεχνικούς όρους της συμφωνίας. Η MERCOSUR δεν απειλεί αφηρημένα την ευρωπαϊκή αγροτοκτηνοτροφία, αλλά συγκεκριμένους ανθρώπους και τόπους.

Για τη Φωκίδα, το ερώτημα είναι αν διατηρηθεί η παραγωγή και ή αν επιταχυνθεί η ερήμωση. Η τελική μάχη θα δοθεί στη Βουλή, όπου θα κριθεί αν η χώρα υπερασπιστεί τον παραγωγικό της ιστό ή αν αποδεχθεί μια συμφωνία που βαθαίνει την εξάρτηση από εισαγωγές και αποδυναμώνει την ελληνική περιφέρεια.